مدیریت کاهش خطر بلایا

نقش حوزه بهداشت در بلایا نقش غیر قابل انکار و حیاتی است که درهر چهارفاز مدیریت بلایا اعم از :پیشگیری وکاهش آسیب ،آمادگی ،پاسخ وارزیابی ازاهمیت زیادی برخوردار می باشد. ضمن تاکید برپیشگیری وکاهش آسیب برآمادگی ، نظام سلامت برای مقابله با بلایا تاکید دارد با قراردادن (EMERGENCY OPERATIONE PLAN) EOP دربرنامه ملی عملیات پاسخ بهداشتی دربلایا وفوریت ها،تلاش درراستای پاسخ به تقاضای دائمی و رو به افزایش تیم ها را دربردارد.

توجه به این مهم نیاز به اجرای برنامه مذکور توسط کلیه تسهیلات مراکز بهداشتی درمانی دانشگاه ها را داشته ومستلزم مشارکت کلیه گروه ها و واحدهای فنی واجرایی میباشد. لذا لازم است معاونت بهداشتی دانشگاه پیگیری وهماهنگی های لازم درراستای ایجاد گروه مدیریت وکاهش خطر بلایا که مسئولیت کمیته بهداشت درمدیریت بحران را برعهده داردانجام نماید.حیطه کاری این واحد بیشتر از طریق اقدامات لازم برابربرنامه عملیاتی تدوین شده براساس موارد ذیل صورت میگیرد.

الف) قبل از وقوع بلایا: (Mitigation and Preparedness)

• تهیه وتدوین EOP (EMERGENCY OPERATION PLAN) EOP (برنامه عملیاتی اضطراری )

• تشکیل تیم هایICS (INCIDENCE COMMOND OF SYSTEM) (سامانه فرمان دهی حوادث )

• ارزیابی آسیب پذیری و آمادگی تسهیلات و منابع بهداشتی

• اجرای اقدامات کاهش آسیب پذیری و ارتقای آمادگی تسهیلات بهداشتی

• جلب مشارکت عمومی برای اجرای برنامه های سلامت-محور کاهش خطر بلایا

• آگاه سازی عمومی درباره راهکارهای ارزیابی و کاهش خطر بلایا

• تدوین برنامه پاسخ هماهنگ و موثر با مشارکت سایر بخش ها

• ذخیره سازی لوازم و ملزومات ارایه خدمت بهداشتی اولیه در فاز پاسخ

• استقرار فرآیند سامانه هشدار اولیه مخاطرات در تسهیلات بهداشتی

• اجرای برنامه های آموزش تخصصی برای مدیران و کارکنان بهداشتی

• اجرای تمرین های آمادگی بلایا در تسهیلات بهداشتی و جامعه

ب) فرماندهی ومدیریت تیم ها و واحدهای عملیاتی در زمان وقوع بلایا (Response):

• ارزیابی سریع آسیب ها و نیازهای تسهیلات بهداشتی و جامعه

• ارزیابی مستمر نیازهای بهداشتی جمعیت آسیب دیده

• ارایه مراقبت های بهداشتی اولیه هماهنگ، به موقع و موثر

. پایش و ارزشیابی اثربخشی ارایه مراقبت های بهداشتی اولیه

ج) پس از وقوع بلایا ( Recovery) :

• تدوین برنامه بازیابی تسهیلات بهداشتی با رویکرد توسعه پایدار

• بازسازی تسهیلات و بازتوانی برنامه های بهداشتی آسیب دیده

• مشارکت در تدوین و اجرای بازتوانی روانی - اجتماعی جامعه

• پایش و ارزشیابی اقدامات فاز بازیابی

برنامه آموزش آمادگی خانوارها در برابر بلایا (DART) 

• آموزش نیروهای ستادی و محیطی ؛
• پایش و ارزشیابی و تدوین و ارسال گزارش به معاونت بهداشتی ؛
• نظارت بر آموزش و ارزیابی آمادگی خانوار در برابر بلایا در واحدهای محیطی .

 برنامه تدوین برنامه پاسخ به حوادث و بلایا EOP

• تدوین و بازبینی برنامه پاسخ نظام سلامت در بلایا و فوریت ها ؛
• پایش و ارزشیابی و استخراج شاخص های تدوین برنامه ؛
• طراحی ، اجرا و ارزیابی تمرین و مانورهای دورمیزی و عملیاتی، تهیه و ارسال گزارش آن و شناسنامه تمرین کارکنان ؛
• شرکت در تمرین و مانورهای دورمیزی و عملیاتی درون و برون سازمانی .

برنامه نظام مراقبت وقوع و پیامدهای بلای : (DSS)

• هماهنگی و آموزش نیروهای ستادی و محیطی برای گزارش دهی در زمان بروز بلایا ؛
• اجرای برنامه نظام مراقبت وقوع و پیامدهای بلایا در محدوده تحت پوشش ؛
•  انجام ارزیابی سریع مرکز و جمعیت آسیب دیده، متعاقب وقوع مخاطرات ؛
• پایش و ارزشیابی و تدوین و ارسال گزارش فصلی و سالیانه

 برنامه ارزیابی خطر و ایمنی واحدهای بهداشتی (SARA)

• اجرای برنامه ارزیابی خطر و ایمنی واحدهای بهداشتی در سامانه سیب؛
• نظارت بر اجرای برنامه ارزیابی ایمنی و خطر واحدهای بهداشتی در سطوح محیطی؛
• پایش و ارزشیابی و استخراج شاخص ها و پیش بینی مداخلات مربوطه برای ارتقا ایمنی واحدهای بهداشتی.

  (SNS)  برنامه ارتقاء ایمنی واحدهای بهداشتی

اجرای برنامه آسیب پذیری سازه و غیر سازه ای واحدهای بهداشتی (sns) در سطح ستادی؛

• نظارت براجرای برنامه آسیب پذیری سازه و غیر سازه ای واحدهای بهداشتی ( SNS) در سطوح محیطی؛
• دبیری و تشکیل جلسات کمیته ارتقای ایمنی سازه ای و غیر سازه ای واحدهای بهداشتی؛
• تدوین و اجرای برنامه ارتقاء ایمنی واحدهای بهداشتی و پیگیری مصوبات جلسات.

استقرار سامانه پشتیبانی مدیریت بلایا: 

• بررسی وضعیت موجود و پایش دوره ای و ارزشیابی ؛
• خرید و توزیع لوازم و تجهیزات بر اساس استاندارد ؛
• پیگیری و برآورد تامین منابع مالی مورد نیاز و تدوین و ارسال گزارش .
  
  - برگزاری برنامه های ویژه هفته کاهش خطر بلایا
• برگزاری مراسم هفته کاهش خطر بلایا، روز جهانی کاهش خطر بلایا و هفته پدافند غیرعامل ؛
• تدوین و ارسال گزارشات مربوطه . 
  
  - پایش برنامه های مدیریت خطر بلایا در واحد های محیط
• انجام خودارزیابی فصلی ؛
•  تدوین گزارش پایش ها، پسخوراند و تعیین شاخص های مربوطه . 
  
  - آموزش کارکنان حوزه مدیریت خطر بلایا
  برگزاری برنامه آموزشی و نشست های مربوطه؛
• تدوین گزارش و برنامه آموزشی و یا پیگیری مصوبات نشست؛

 سایر اقدامات: 

دبیری و تشکیل جلسات کمیته بهداشت کارگروه سلامت در حوادث غیر مترقبه و پدافند غیر عامل ؛

ابلاغ و اجرای دستور العملهای واصله از دفتر مدیریت خطر بلایای وزارت متبوع و معاونت بهداشتی ؛

جمع آوری ، تجزیه وتحلیل آمار ،اطلاعات و شاخص های مدیریت خطر بلایای  واحدهای محیطی تحت پوشش و ارسال بازخوراند آن ؛

آشنایی کامل با مجموعه دستورالعمل ها و بخشنامه های وزارت بهداشت ودیگر وزارتخانه ها مرتبط با مدیریت بحران و پیگیری آنها ؛

شرکت در بازدید های مشترک با کارشناسان وزارتخانه ها ، سازمانها ، ادارات ؛

شرکت در جلسات درون وبرون سازمانی حوزه مدیریت خطر بلایا  و اجرای آنها در مراکز/ شبکه ها ؛

پیگیری و تدوین  برنامه عملیاتی پاسخ به بلایا  ؛( IAP)

هماهنگی مناسب و موثر عملیات پاسخ با همکاری EOC دانشگاه و DOCمعاونت بهداشتی ؛

ثبت درس آموخته ها و برگزاری کارگاه/جلسه مرور درس آموخته ها؛

تعریف چارت سامانه فرماندهی حادثه ICS؛

تعریف تیم ارزیابی و واکنش سریع ؛

عقد تفاهم نامه های درون و برون سازمانی در حوزه مدیریت خطر بلایا .